Familok
Date: Wed, 08 Sep 2010 22:27:25 GMT
Server: Apache
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Content-Language: pl
Vary: Accept-Encoding,Cookie
Last-Modified: Mon, 06 Sep 2010 23:04:20 GMT
Content-Length: 32543
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
X-Cache: HIT from sq59.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from sq59.wikimedia.org:3128
Age: 160885
X-Cache: HIT from amssq44.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq44.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq41.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq41.esams.wikimedia.org:80
Connection: close
Familok – Wikipedia, wolna encyklopediavar skin=”vector”,stylepath=”http://bits.wikimedia.org/skins-1.5″,wgUrlProtocols=”http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/”,wgArticlePath=”http://pl.wikipedia.org/wiki/$1″,wgScriptPath=”/w”,wgScriptExtension=”.php”,wgScript=”http://pl.wikipedia.org/w/index.php”,wgVariantArticlePath=false,wgActionPaths={},wgServer=”http://pl.wikipedia.org”,wgCanonicalNamespace=”",wgCanonicalSpecialPageName=false,wgNamespaceNumber=0,wgPageName=”Familok”,wgTitle=”Familok”,wgAction=”view”,wgArticleId=131341,wgIsArticle=true,wgUserName=null,wgUserGroups=null,wgUserLanguage=”pl”,wgContentLanguage=”pl”,wgBreakFrames=false,wgCurRevisionId=21285632,wgVersion=”1.16wmf4″,wgEnableAPI=true,wgEnableWriteAPI=true,wgSeparatorTransformTable=[", .", " ,"],wgDigitTransformTable=["", ""],wgMainPageTitle=”Strona główna”,wgFormattedNamespaces={”-2″: “Media”, “-1″: “Specjalna”, “0″: “”, “1″: “Dyskusja”, “2″: “Wikipedysta”, “3″: “Dyskusja wikipedysty”, “4″: “Wikipedia”, “5″: “Dyskusja Wikipedii”, “6″: “Plik”, “7″: “Dyskusja pliku”, “8″: “MediaWiki”, “9″: “Dyskusja MediaWiki”, “10″: “Szablon”, “11″: “Dyskusja szablonu”, “12″: “Pomoc”, “13″: “Dyskusja pomocy”, “14″: “Kategoria”, “15″: “Dyskusja kategorii”, “100″: “Portal”, “101″: “Dyskusja portalu”, “102″: “Wikiprojekt”, “103″: “Dyskusja Wikiprojektu”},wgNamespaceIds={”media”: -2, “specjalna”: -1, “”: 0, “dyskusja”: 1, “wikipedysta”: 2, “dyskusja_wikipedysty”: 3, “wikipedia”: 4, “dyskusja_wikipedii”: 5, “plik”: 6, “dyskusja_pliku”: 7, “mediawiki”: 8, “dyskusja_mediawiki”: 9, “szablon”: 10, “dyskusja_szablonu”: 11, “pomoc”: 12, “dyskusja_pomocy”: 13, “kategoria”: 14, “dyskusja_kategorii”: 15, “portal”: 100, “dyskusja_portalu”: 101, “wikiprojekt”: 102, “dyskusja_wikiprojektu”: 103, “grafika”: 6, “dyskusja_grafiki”: 7, “wikipedystka”: 2, “dyskusja_wikipedystki”: 3, “wp”: 4, “image”: 6, “image_talk”: 7},wgSiteName=”Wikipedia”,wgCategories=["Budynki mieszkalne", "Architektura Śląska"],wgMWSuggestTemplate=”http://pl.wikipedia.orghttp://pl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest”,wgDBname=”plwiki”,wgSearchNamespaces=[0],wgMWSuggestMessages=["z dynamicznymi propozycjami", "bez dynamicznych propozycji"],wgRestrictionEdit=[],wgRestrictionMove=[],wgFlaggedRevsParams={”tags”: {”accuracy”: {”levels”: 1, “quality”: 2, “pristine”: 2}}},wgStableRevisionId=21285632,wgWikimediaMobileUrl=”http://pl.m.wikipedia.org/wiki”,wgCollapsibleNavBucketTest=false,wgCollapsibleNavForceNewVersion=false,wgVectorPreferences={”collapsiblenav”: {”enable”: 1}, “editwarning”: {”enable”: 1}, “simplesearch”: {”enable”: 1, “disablesuggest”: 0}},wgVectorEnabledModules={”collapsiblenav”: true, “collapsibletabs”: true, “editwarning”: true, “expandablesearch”: false, “footercleanup”: false, “simplesearch”: true},wgNotice=”";mw.usability.addMessages({’vector-collapsiblenav-more’:'Inne języki’,'vector-editwarning-warning’:'Opuszczenie tej strony może spowodować utratę wprowadzonych przez Ciebie zmian.\nJeśli jesteś zalogowany możesz wyłączyć wyświetlanie tego ostrzeżenia w zakładce Edycja w swoich preferencjach.’,'vector-simplesearch-search’:'Szukaj’,'vector-simplesearch-containing’:'zawierające…’});FlaggedRevs.messages = {”diffToggleShow”: “pokaż zmiany”, “diffToggleHide”: “ukryj zmiany”, “logToggleShow”: “pokaż rejestr konfiguracji strony”, “logToggleHide”: “ukryj rejestr konfiguracji strony”, “logDetailsShow”: “pokaż szczegóły”, “logDetailsHide”: “ukryj szczegóły”, “toggleShow”: “(+)”, “toggleHide”: “(-)”};
Familok
Okna familoków w Rudzie Śląskiej – Nowy Bytom ul. Niedurnego
Familok w Chwałowicach, dzielnicy Rybnika, widok od podwórza
Familoki w Rudzie Śląskiej – Nowy Bytom ul. Niedurnego
Klatka schodowa w familoku, Chorzów ul. Hajducka
Familok – od fr. famille czyli rodzina, budynek wielorodzinny przeznaczony dla pracowników przemysłu ciężkiego i ich rodzin, przede wszystkim górników, hutników oraz średniego personelu urzędniczego. Familoki wchodziły w skład osiedli robotniczych i w klasycznej postaci były budowane na przełomie XIX i XX wieku w miastach gdzie powstawały odpowiednio duże zakłady.
1 Charakterystyka2 Familoki dzisiaj3 Zobacz też4 Linki zewnętrzne//[edytuj] Charakterystyka
Cechy charakterystyczne tego typu budynków: były budowane z cegły, miały dwie lub trzy kondygnacje, w pierwszym okresie pozbawione były kanalizacji. Wspólny wodociąg lokalizowany na półpiętrze klatki schodowej (śl. ausgus). Typowe mieszkanie miało około 35 m² i składało się z kuchni i pokoju, czasami też spiżarni częściej zwanej komorą. Życie codzienne koncentrowało się w kuchni. Pokój (dawniej izba) pełnił funkcje sypialni oraz pomieszczenia reprezentacyjnego. Mieszkanie było zamieszkiwane przez 6 do 8 osób. Familoki miały też wspólne ubikacje (śl. haziel) dla mieszkańców jednej klatki schodowej zlokalizowane na podwórzu oraz indywidualne komórki, pierwotnie wywodzące się z tradycyjnego wiejskiego chlewika (śl. chlywik) i przypisane do każdego mieszkania. Bardzo szybko okazało się, że o hodowli świnek nie ma mowy za to ważniejsze jest miejsce na węgiel, dawany pracownikom w ramach deputatu. Na Śląsku gdzie zabudowa “familokowa” jest dość typowa tworzą one całe ulice a nawet dzielnice. Cechą wyróżniającą śląskich familoków były pomalowane przez mieszkańców futryny okien i zewnętrzne parapety, a czasami także inne elementy zewnętrznej elewacji na jaskrawy czerwony kolor.
Różnice między familokami a innymi kamienicami budowanymi dla pracowników w tamtym okresie nie są zbyt znaczne. Jednak na początku XX wieku cechował je wyższy standard mieszkalny, np. ze względu na wodociąg. Obecność robotniczych osiedli na terenie miast Górnego Śląska odcisnęła się piętnem na lokalnej kulturze, w której miejsce familoka było szczególnie cenione i często opisywane w literaturze, w szczególności we wspomnieniach jego mieszkańców, przyczyniając się do kształtowania się społeczności lokalnych osób w nich zamieszkujących, wyodrębniając ją jako specyficzną na obszarze miast, gdzie były budowane. Opis familoka i życia w nim znajdziemy w powieści “Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny” autorstwa Janoscha (Horsta Eckerta) niemieckojęzycznego pisarza urodzonego w Zabrzu.
[edytuj] Familoki dzisiaj
Obecnie dzielnice śląskich familoków, jak np. Nikiszowiec w Katowicach, Kaufhaus w Rudzie Śląskiej, Bobrek w Bytomiu czy Biskupice w Zabrzu są niejednokrotnie miejscami dotkniętymi patologią społeczną względem innych dzielnic miejskich, czego przyczyną stały się głównie masowe zwolnienia z kopalń wymuszone restrukturyzacją górnictwa.
Jednak ze względu na swoje znaczenie historyczne w niektórych miastach są obejmowane opieką konserwatorską i poddawane renowacji np. Nikiszowiec w Katowicach, Kolonia Zgorzelec w Bytomiu lub familoki w Rudzie Śląskiej oraz rewitalizacji.
[edytuj] Zobacz też
FamułaKamienica[edytuj] Linki zewnętrzneZabytkowe familoki w Katowicach-Nikiszowcu w czerni i bieli
if ( window.isMSIE55 ) fixalpha(); if (window.runOnloadHook) runOnloadHook();
Nasze domy z drewna są wyjątkowej jakości
No comments yet. Be the first to comment this post.