Apartamentowiec – kameralny budynek mieszkalny zaprojektowany w szczególny sposób. Często winda wjeżdża z garażu bezpośrednio do apartamentu. Części wspólne wykończone naturalnymi materiałami najwyższego gatunku; terakota, lastrico, terrazzo i gres nie należą do takich materiałów wykończeniowych. Z zasady apartamentowiec ma jedno wyróżniające się przeszklone wejście, zamiast kilku klatek jakie mają bloki. Na parterze znajduje się recepcja, obsługiwana przez portiera. Apartamentowce mają szerokie, często dwuskrzydłowe drzwi do mieszkań z drewna lub w okleinie z naturalnego drewna zamiast osadzonych w stalowych ramach drzwi antywłamaniowych z blokadami antywyważeniowymi, dwoma atestowanymi zamkami, które są charakterystyczne dla bloków.

Apartamentowiec różni się od bloku i kamienicy.

[edytuj] PrzykładySalwator Tower (Kraków)Trump World TowerŁucka City (Warszawa)Wstęga Warty (Poznań)M2 (apartamentowiec) (Warszawa)[edytuj] Zobacz teżkondominium (architektura)

Bloki mieszkalne na os. Ogrody w Ostrowcu Świętokrzyskim

Blok mieszkalny w Legnicy na Osiedlu Kopernika

Bloki mieszkalne na os. Skarpa w Toruniu

Bloki mieszkalne w Czeskim Cieszynie

Blok z o konstrukcji słupowo-płytowej w Łodzi

Blok mieszkalny – potoczna nazwa wielokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wyróżniającego się wybitnie prostą formą.

Określenie swój sens pejoratywny uzyskało w okresie PRL, gdzie budynki wielorodzinne miały zaspokoić wyłącznie podstawowe potrzeby mieszkańca, pomijając wszystkie elementy uznane za zbytek.

[edytuj] Idea Le Corbusiera

Budowę bloków mieszkaniowych zainicjowała urbanistyka modernistyczna wspierana prze idee funkcjonalizmu i socrealizmu. Ojcem blokowisk jest Le Corbusier – francuski socjalista, architekt, urbanista, rzeźbiarz i malarz. Mimo że idee użyteczności i prefabrykacji głoszono już przed nim, to jednak nie na taką skalę i nie z takim uporem. Le Corbusier, chcąc zapewnić ubogim robotnikom godziwe miejsce do życia, wśród zieleni, światła słonecznego i porządku – stworzył, na wzór samowystarczalnych transatlantyków, “maszyny do mieszkania”. Miasta w jego wizji miały być ogrodami, wśród których na słupach (żeby nie zakłócać przepływu powietrza) wznosiłyby się ogromne bloki z ogrodami na dachach.

Le Corbusier planował wybudowanie całych miast opartych na architekturze użytkowej blokowisk (”maszyn do mieszkania”). Chciał wyburzyć i od nowa zbudować centrum Paryża. Ku jego niezadowoleniu wybudowano jednak tylko jeden blok – na zamówienie francuskiego rządu w Marsylii.

Jednostka marsylska (Unité d’Habitation) – jak nazywano pierwszy blok wg planów Le Corbusiera – wybudowana w 1952, miała 23 rodzaje mieszkań od jednopokojowych po wielkie, dwupoziomowe. W chwili oddania był to największy budynek świata, na 8 piętrze zlokalizowano dwukondygnacyjną ulicę handlową. Na dachu jest m.in. basen, plac zabaw dla dzieci, solarium i klub.

[edytuj] Praktyczne wdrożenia

Koncepcje Le Corbusiera trafiły na szczególnie podatny grunt w obozie komunistycznym. Potrzeba nowych mieszkań stale rosła, a socreal był bardzo drogi. Wielka płyta i mrówkowce wydawały się być rozwiązaniem idealnym. Powstające blokowiska nie miały jednak wiele wspólnego z jednostką marsylką – mieszkania były małe i niefunkcjonalne, a o wspólnych klubach, miejscach spotkań, salach gimnastycznych i ogrodach na dachach nie było mowy. Zamiast się integrować, mieszkańcy domów z wielkiej płyty się alienowali.

W Polsce powstanie charakterystycznych, podobnych do siebie bloków mieszkalnych datuje się na lata 60., 70. i 80. XX wieku. Wówczas osiedla bloków przez lokalne władze traktowane były jako wizytówka nowoczesności. Bloki mieszkaniowe powstawały więc nie tylko w dużych miastach, gdzie ich obecność wydawała się uzasadniona, ale i w małych miasteczkach, a nawet wsiach burząc ład kompozycyjny okolicy.

Budowano więc budynki wielopiętrowe i wieloklatkowe, wykonywane zazwyczaj w technice wielkiej płyty. Bloki stawiano w zespołach (osiedlach), czyli większych grupach i zwykle występujących w zabudowie rzędowej lub w swobodnej kompozycji budynków wolno stojących – taki typ zabudowy określany jest jako wielki zespół mieszkaniowy a potocznie nazywany blokowiskiem.

Wielkości mieszkań określały normy powierzchniowe, które uważane są dziś jako nie spełniające wymogów funkcjonalnego i swobodnego stylu życia, ponadto w mieszkaniach często zamieszkiwało i mieszka nadal, zbyt wiele osób jak na jeden lokal. Drugim aspektem jest wielka płyta, która nie sprawdziła się pod względem technicznym i ekonomicznym – nie zapewniała dobrej izolacji, nie była tania w produkcji, a przede wszystkim w transporcie. Blokowiska z powodu słabej jakości jak i standardów wykończenia szybko zaczęły popadać w ruinę.

Zgromadzenie dużej liczby ludzi na niewielkim terenie, uniformizacja otoczenia, brak wspólnych miejsc odpoczynku i rozrywki itp. spowodowały, że blokowiska sprzyjają anonimowości, wykształciły się w nich też nowe zjawiska kulturowe i społeczne, między innymi tzw. blokersi.

Widok największego w Tarnowie blokowiska w północnej części miasta

[edytuj] Źródła”Awangarda dla mas” Elżbiety Wieteskiej (”Wiedza i Życie”).

Zobacz hasło blok mieszkalny w Wikisłowniku

Okna familoków w Rudzie Śląskiej – Nowy Bytom ul. Niedurnego

Familok w Chwałowicach, dzielnicy Rybnika, widok od podwórza

Familoki w Rudzie Śląskiej – Nowy Bytom ul. Niedurnego

Klatka schodowa w familoku, Chorzów ul. Hajducka

Familok – od fr. famille czyli rodzina, budynek wielorodzinny przeznaczony dla pracowników przemysłu ciężkiego i ich rodzin, przede wszystkim górników, hutników oraz średniego personelu urzędniczego. Familoki wchodziły w skład osiedli robotniczych i w klasycznej postaci były budowane na przełomie XIX i XX wieku w miastach gdzie powstawały odpowiednio duże zakłady.

1 Charakterystyka2 Familoki dzisiaj3 Zobacz też4 Linki zewnętrzne//[edytuj] Charakterystyka

Cechy charakterystyczne tego typu budynków: były budowane z cegły, miały dwie lub trzy kondygnacje, w pierwszym okresie pozbawione były kanalizacji. Wspólny wodociąg lokalizowany na półpiętrze klatki schodowej (śl. ausgus). Typowe mieszkanie miało około 35 m² i składało się z kuchni i pokoju, czasami też spiżarni częściej zwanej komorą. Życie codzienne koncentrowało się w kuchni. Pokój (dawniej izba) pełnił funkcje sypialni oraz pomieszczenia reprezentacyjnego. Mieszkanie było zamieszkiwane przez 6 do 8 osób. Familoki miały też wspólne ubikacje (śl. haziel) dla mieszkańców jednej klatki schodowej zlokalizowane na podwórzu oraz indywidualne komórki, pierwotnie wywodzące się z tradycyjnego wiejskiego chlewika (śl. chlywik) i przypisane do każdego mieszkania. Bardzo szybko okazało się, że o hodowli świnek nie ma mowy za to ważniejsze jest miejsce na węgiel, dawany pracownikom w ramach deputatu. Na Śląsku gdzie zabudowa “familokowa” jest dość typowa tworzą one całe ulice a nawet dzielnice. Cechą wyróżniającą śląskich familoków były pomalowane przez mieszkańców futryny okien i zewnętrzne parapety, a czasami także inne elementy zewnętrznej elewacji na jaskrawy czerwony kolor.

Różnice między familokami a innymi kamienicami budowanymi dla pracowników w tamtym okresie nie są zbyt znaczne. Jednak na początku XX wieku cechował je wyższy standard mieszkalny, np. ze względu na wodociąg. Obecność robotniczych osiedli na terenie miast Górnego Śląska odcisnęła się piętnem na lokalnej kulturze, w której miejsce familoka było szczególnie cenione i często opisywane w literaturze, w szczególności we wspomnieniach jego mieszkańców, przyczyniając się do kształtowania się społeczności lokalnych osób w nich zamieszkujących, wyodrębniając ją jako specyficzną na obszarze miast, gdzie były budowane. Opis familoka i życia w nim znajdziemy w powieści “Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny” autorstwa Janoscha (Horsta Eckerta) niemieckojęzycznego pisarza urodzonego w Zabrzu.

[edytuj] Familoki dzisiaj

Obecnie dzielnice śląskich familoków, jak np. Nikiszowiec w Katowicach, Kaufhaus w Rudzie Śląskiej, Bobrek w Bytomiu czy Biskupice w Zabrzu są niejednokrotnie miejscami dotkniętymi patologią społeczną względem innych dzielnic miejskich, czego przyczyną stały się głównie masowe zwolnienia z kopalń wymuszone restrukturyzacją górnictwa.

Jednak ze względu na swoje znaczenie historyczne w niektórych miastach są obejmowane opieką konserwatorską i poddawane renowacji np. Nikiszowiec w Katowicach, Kolonia Zgorzelec w Bytomiu lub familoki w Rudzie Śląskiej oraz rewitalizacji.

[edytuj] Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Familok

Zobacz hasło familok w Wikisłowniku

FamułaKamienica[edytuj] Linki zewnętrzneZabytkowe familoki w Katowicach-Nikiszowcu w czerni i bieli

Pierwszy budynek pasywny w Darmstadt w Niemczech

Dom pasywny – standard wznoszenia obiektów budowlanych, który wyróżniają bardzo dobre parametry izolacyjne przegród zewnętrznych oraz zastosowanie szeregu rozwiązań, mających na celu zminimalizowanie zużycia energii w trakcie eksploatacji. Praktyka pokazuje, że zapotrzebowanie na energię w takich obiektach jest ośmiokrotnie mniejsze niż w tradycyjnych budynkach wznoszonych według obowiązujących norm.

Dom pasywny to nowa idea w podejściu do oszczędzania energii we współczesnym budownictwie. Jej innowacyjność przejawia się w tym, że skupia się ona przede wszystkim na poprawie parametrów elementów i systemów istniejących w każdym budynku, zamiast wprowadzania dodatkowych rozwiązań.

W domach pasywnych redukcja zapotrzebowania na ciepło jest tak duża, że nie stosuje się w nich tradycyjnego, systemu grzewczego, a jedynie dogrzewanie powietrza wentylacyjnego. Do zbilansowania zapotrzebowania na ciepło wykorzystuje się również promieniowanie słoneczne, odzysk ciepła z wentylacji (rekuperacja), a także zyski cieplne pochodzące od wewnętrznych źródeł, takich jak urządzenia elektryczne i mieszkańcy. Idea domów pasywnych nie jest opatentowana, zastrzeżona ani nie podlega innym formom ochrony prawnej. Możliwe jest wznoszenie domów pasywnych w różnych technologiach budowlanych.

Dom pasywny wyróżnia bardzo niskie zapotrzebowanie na energię do ogrzewania – poniżej 15 kWh/(m²•rok). Oznacza to, że w przeciągu sezonu grzewczego do ogrzania jednego metra kwadratowego mieszkania potrzeba 15 kWh, co odpowiada spaleniu 1,5 l oleju opałowego, bądź 1,7 m³ gazu, czy też 2,3 kg węgla. Dla porównania, zapotrzebowanie na ciepło dla budynków konwencjonalnych budowanych obecnie wynosi około 120 kWh/(m²•rok). Istotą budownictwa pasywnego jest maksymalizacja zysków energetycznych i ograniczenie strat ciepła. Aby to osiągnąć wszystkie przegrody zewnętrzne posiadają niski współczynnik przenikania ciepła. Ponadto zewnętrzna powłoka budynku jest nieprzepuszczalna dla powietrza. Podobnie stolarka okienna wykazuje mniejsze straty cieplne niż rozwiązania stosowane standardowo. Z kolei system nawiewno-wywiewnej wentylacji zmniejsza o 75-90% straty ciepła związane z wentylacją budynku. Rozwiązaniem często stosowanym w domach pasywnych jest gruntowy wymiennik ciepła. W okresie zimowym świeże powietrze po przefiltrowaniu przechodzi przez to urządzenie, gdzie jest wstępnie ogrzewane. Następnie powietrze dostaje się do rekuperatora, w którym zostaje podgrzane ciepłem pochodzącym z powietrza wywiewanego z budynku. Charakterystyczny dla standardu budownictwa pasywnego jest fakt, że w przeważającej części zapotrzebowanie na ciepło zostaje zaspokojone dzięki zyskom cieplnym z promieniowania słonecznego oraz ciepłu oddawanemu przez urządzenia i przebywających w budynku ludzi. Jedynie w okresach szczególnie niskich temperatur stosuje się dogrzewanie powietrza nawiewanego do pomieszczeń.

Obecnie koszt budowy domu pasywnego w Polsce to 8 do 15 procent więcej w stosunku do budowy standardowej. W Niemczech koszty dodatkowe wynoszą jedynie 3-8 procent.

[edytuj] BibliografiaWolfganf Feist/Uwe Münzenberg/Jörg Thumulla, Podstawy budownictwa pasywnego, 2009, ISBN 83-923807-0-3.Wolfganf Feist/Rainer Pfluger/Berthold Kaufmann/Jürgen Schnieders/Oliver Kah, Pakiet do projektowania budynków pasywnych, 2006,Dieter Pregizer, Grundlagen und Bau eines Passivhauses, 2002, ISBN 3-7880-7727-1.Anton Graf, Neue Passivhäuser, 2003, ISBN 3-7667-1568-2.Grobe Carsten, Passivhäuser planen und umbauen, 2002, ISBN 3-7667-1515-1.Berthold Kaufmann/Wolfganf Feist/Rainer Pfluger , Passivhäuser erfolgreich planen und bauen, 2004, ISBN 3-930860-78-3.Eugeniusz Rylewski, Energia własna, ISBN 83-917314-2-1. (dotyczy standardu budownicwa solarno-pasywnego)[edytuj] Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Dom pasywny

dom niskoenergetycznybudynek autonomicznykolektor słonecznypompa ciepłatermografia[edytuj] Linki zewnętrzneInstytut Budynków Pasywnych w Darmstadt (angielski, niemiecki)Polski Instytut Budownictwa Pasywnego (polski)Serwis internetowy – Jak zbudować dom pasywny, teoria, praktyka, projekty, przykłady realizacji.Pierwszy budynek wielorodzinny w Niemczech (niemiecki)Pierwszy budynek pasywny w USA (angielski)

Interesujące artykuły

Budownictwo pasywne – Artykuł w portalu Ekoportal.euArtykuł opublikowany w miesięczniku “Ładny Dom” na temat budynków pasywnych.Artykuł opublikowany w portalu DrewnoZamiastBenzyny.pl.

Energia odnawialna

Energia geotermalna
Energia wodna
Energia słoneczna
Energia wiatru
Biopaliwo
Biomasa
Biogaz

Budynek autonomiczny (dom autonomiczny) – budynek zaprojektowany tak, by mógł funkcjonować niezależnie od zewnętrznej infrastruktury, to jest bez dostarczania z zewnątrz energii elektrycznej, wody oraz bez odbierania ścieków i kanalizacji burzowej.

Zwolennicy budownictwa autonomicznego wśród jego zalet wymieniają mniejszy jego wpływ na środowisko i koszty utrzymania oraz większe poczucie bezpieczeństwa przez użytkujących. Ostatnia zaleta wynika z niezależności domu od dostarczania z zewnątrz energii elektrycznej i wody, których dostawy mogą w przypadku normalnego budynku zostać zaburzone w przypadku kataklizmu, wojny, rozruchów, czy zwykłego remontu i konserwacji sieci energetycznej, bądź też wodociągowej. Koszt wybudowania takiego budynku jest jednak wyższy - ocenia się, że za te same pieniądze można zbudować dom w technologii tradycyjnej lub dom autonomiczny o powierzchni około 25% mniejszej od tradycyjnego.

1 Teoria2 Praktyka2.1 Woda2.2 Ścieki2.3 Kanalizacja burzowa2.4 Energia elektryczna2.5 Ogrzewanie2.6 Ciepła woda użytkowa2.7 Chłodzenie i klimatyzacja2.8 Żywność3 Zobacz też4 Źródła//[edytuj] Teoria

Gdy projektując budynek weźmiemy pod uwagę wady istniejących sieci przesyłowych (do przesyłu energii elektrycznej, gazu i wody), zależność od odległych zasobów, rosnące opłaty związane z eksploatacją i stałą rozbudową ww sieci zaczynamy brać pod uwagę projekty wyposażone w elementy pozwalające na choćby częściową autonomię. Historycznie drogą do uzyskania przez budynki autonomii była konieczność zabezpieczenia niezależnych źródeł ciepła, energii elektrycznej, wody i żywności. W dzisiejszych czasach dążenie do uzyskania takiego stanu budynku wynika również ze świadomości niekorzystnego wpływu budynków oraz sieci przesyłowych na środowisko.

Użycie dostępnych na miejscu zasobów (energii słonecznej, energii wiatrowej, wody deszczowej) powoduje zmniejszenie niekorzystnego wpływu na środowisko. W przypadku normalnego budownictwa, większość z tych zasobów jest marnowana. Autonomia zmniejsza wpływ na utrzymanie domu kosztów zewnętrznych (abonament za przyłącza gazowe, elektryczne, wodne, kanalizacyjne i koszt dostarczania energii, wody, gazu).

Budynki autonomiczne są zazwyczaj również energooszczędne, co pozwala na dalsze zmniejszenie kosztów ich utrzymania. Taka tendencja wynika z tego, że łatwiej zaspokoić potrzeby energetyczne budynku odłączonego od sieci gdy są one mniejsze.

Budynek autonomiczny nie jest z definicji przyjazny dla środowiska, jednakże jego niezależność od zewnętrznych (nieodnawialnych) źródeł energii oznacza mniejszy wpływ na środowisko niż budownictwa tradycyjnego.

Budynek Autonomiczny - siedziba główna ING w Amsterdamie

[edytuj] Praktyka

Możliwość osiągnięcia niezależności zależy w dużej mierze od tego, jak to pojęcie zostanie zdefiniowane. Całkowita autonomia jest bardzo trudna do uzyskania. Względnie łatwo można się uniezależnić od energii elektrycznej z sieci, ale już hodowanie całej żywności dla mieszkańców domu wymaga znacznie większych zmian stylu życia ze strony mieszkańców.

Przeniesienie się do autonomicznej siedziby może wymagać od ludzi zmiany nawyków, stylu życia, oczekiwań i zachowania. Nawet najwygodniejszy i najbardziej zaawansowany technicznie dom może wymagać pewnych zmian od mieszkańców. Część ludzi przystosowuje się do takiej sytuacji łatwo, inni uważają że jest ona niewygodna, irytująca i izoluje od społeczeństwa. Dla niektórych utrzymanie autonomicznego domu jest czymś w rodzaju darmowej pracy przymusowej. Dobrze zaprojektowany dom może zmniejszyć ten dyskomfort.

Dom autonomiczny powinien być zaprojektowany indywidualnie, tak aby projekt mógł być możliwie najlepiej dopasowany do położenia i warunków klimatycznych uwzględniając wszystkie czynniki terenowe działki na której ma być wybudowany. Pasywne systemy słoneczne,ogrzewanie słoneczne, toalety kompostujące, bateria akumulatorów w piwnicy, energooszczędne okna i wiele innych systemów wymaga zastosowania nietypowych materiałów, technologii wykonania i montażu, oraz dodatkowych czynności i nawyków związanych z ich obsługą.

[edytuj] Woda

Woda pitna jest jednym z najważniejszych mediów w jakie wyposażamy budynki i jednocześnie szybko kończącym się zasobem naturalnym środowiska. Jest wiele sposobów na oszczędzanie i gromadzenie wody w budynkach a zmniejszanie jej zużycia jest zazwyczaj bardzo opłacalne zarówno pod względem ekologii jak i ekonomii.

Klasycznym źródłem autonomicznego zaopatrzenia domu w wodę nie wymagającym zmiany stylu życia i modyfikacji całego domu jest studnia. W przypadku niektórych lokalizacji działek budowlanych wiercenie studni może być zbyt jednak kosztowne lub nawet niemożliwe. Woda ze studni może być także zanieczyszczona lub w ogóle niedostępna. Studnia wymaga również stałego nakładu energii na wydobycie wody w trakcie jej pompowania.

W przypadku większości budynków bardzo uzasadnionym jest wykorzystywanie wody deszczowej jako części lub w skrajnych przypadkach całości wody do celów bytowych. Woda deszczowa z powodzeniem może być wykorzystana do podlewania ogrodów, mycia aut, spłukiwania toalet (gdzie same toalety to 30% dobowego zużycia wody w budynkach mieszkalnych)

Pozyskiwanie wody z dachu w Australii

Sposobem na dalszą redukcję zapotrzebowania na wodę w budynkach mieszkalnych jest ponowne jej użycie. W praktyce możliwe jest ponowne użycie ok 70 procent wody którą w tradycyjnym powszechnie stosowanym dziś budownictwie (z kanalizacją zbiorczą odprowadzającą wszystko do ścieku)marnotrawimy kierując ją do kanalizacji. Woda której możemy ponownie użyć np. wody z kąpieli do prania nazywana jest potocznie szarą wodą.

Szarą wodę (zanieczyszczoną przez mycie naczyń, pranie i kąpiele) można wykorzystać do prania, spłukiwania toalet, podlewania ogrodów i trawników. Powtórne użycie tej wody może nawet dwukrotnie zmniejszyć zapotrzebowanie na wodę pitną w większości budynków mieszkalnych (stanowi ona 50-80% objętości ścieków). Nowoczesne projekty domów autonomicznych zakładają wykorzystanie niewymagających spłukiwania pisuarów czy toalet kompostujących, które całkowicie eliminują tę część zapotrzebowania na wodę pitną. Warto dodać ,że tradycyjne spłukiwane wodą toalety to ok 30 do 40 procent naszego dobowego zużycia wody pitnej. To wielokrotnie więcej niż część której używamy do picia czy przyrządzania posiłków.

Większość obszarów w klimacie pustynnym i umiarkowanym otrzymuje rocznie co najmniej 250 mm opadów, czyli 250 litrów wody na metr kwadratowy. Oznacza to, że typowy parterowy dom wykorzystujący szarą wodę oraz wyposażony w zmniejszającą zapotrzebowanie na wodę toaletę kompostującą może być zaopatrywany w wodę zebraną tylko z jego dachu. W najbardziej suchych obszarach naszej Planety konieczne jest włączenie w system zaopatrzenia w wodę dużego zbiornika o pojemności 30 m³.

W Polsce średnia roczna ilość opadów wynosi 500 mm na metr kwadratowy, co sprawia, że w większości domów na zaspokojenie zapotrzebowania na wodę deszczówką wystarczy wykorzystywać dach domu i zbiornik o pojemności ok 10 m³. Warto rozważyć wykorzystanie takiego zbiornika wody jako zasobnika ciepła dla pompy ciepła.

Zamontowanie zbiornika z wodą na odpowiedniej wysokości pozwala na grawitacyjne zaopatrzenie w wodę całej instalacji. W takiej sytuacji ewentualna awaria pompy będzie mniej dotkliwa i mniej pilna do naprawienia.

Na niektórych obszarach trudne lub niemożliwe jest utrzymanie dachu w stanie wystarczająco czystym, by woda była zdatna do picia. Wodę do picia i celów kulinarnych możemy z powodzeniem uzdatnić. Dostępne w handlu urządzenia do oczyszczania wody w drodze odwróconej osmozy zapewniają wodę pitną wysokiej jakości.

[edytuj] Ścieki

Utylizacja ścieków jest mało atrakcyjnym, ale bardzo ważnym dla zdrowia i środowiska zagadnieniem. Wiele chorób rozprzestrzenianych jest właśnie przez nieodpowiednie kierowanie ścieków.

Najpopularniejsza przydomowa oczyszczalnia ścieków składa się z osadnika i przewodów rozsączających w gruncie. Osad opada na dno zbiornika (gdzie może podlegać fermentacji beztlenowej) podczas gdy płyn jest rozprowadzany w grunt, najczęściej pod trawnik. Separacja płynu od osadu następuje samoczynnie, grawitacyjnie.

Osadniki muszą być okresowo opróżniane aby usunąć nierozkładalne osady stałe. Zaniedbanie tej czynności może doprowadzić do zniszczenia całej oczyszczalni.

Użycie przydomowej oczyszczalni może wymagać od domowników zmiany nawyków, tj. ograniczenie ilości spłukań toalety i śmieci do niej wyrzucanych. Niekiedy konieczne jest korzystanie ze specjalnego papieru toaletowego do toalet biologicznych. Te niewielkie ograniczenia i możliwość wykorzystania istniejących połączeń hydraulicznych decydują o rosnącej popularności takich instalacji.

Spalanie osadów ściekowych zazwyczaj jest dobrym sposobem na ich utylizację, bo pozostały popiół (czysty biologicznie, ale klasyfikowany jako odpad niebezpieczny) stanowi mniej niż 1/10 początkowej objętości osadów.

Powszechnie dostępne przydomowe biologiczne oczyszczalnie ścieków są w stanie oczyścić ścieki do postaci wody czystej, bezbarwnej i pozbawionej zapachu. Może ona być stosowana do spłukiwania toalet i podlewania roślin.

Powyższe podejście do utylizacji ludzkich ekskrementów wynika z traktowania ich jako odpad a nie surowiec, który można poddać kompostowaniu w celu późniejszego wprowadzenia do gleby. Recykling ludzkich odchodów wymaga minimalnych zmian w stylu życia. Gdy pomyślimy o kompostowaniu ludzkich fekaliów, to wprowadzenie toalety kompostującej zmieni diametralnie skalę problemów związanych ze ściekami. Po pierwsze odpadnie nam zapotrzebowanie na wodę do spłukiwania toalet. ( w tradycyjnej toalecie zostaje zużyte 30 procent wody dostarczanej do naszego domostwa) Po drugie ilość ścieków drastycznie się obniży, bo pozostanie nam do zagospodarowania tylko tzw. szara woda czyli odpływ uryny, odpływ z pralki, umywalek, i wanny, czy brodzika, gdzie niemal całość tych ścieków; wyłączając urynę i ścieki z kuchennego zlewozmywaka; możemy po prostu rozsączyć w ogrodzie. Traktując odchody jako kompost niemal eliminujemy potrzebę oczyszczania ścieków, jedynym koniecznym elementem kanalizacji podostaje odstojnik z separatorem tłuszczu pochodzącego z kuchennego zlewozmywaka.

[edytuj] Kanalizacja burzowa

W prawidłowo zaprojektowanym budynku autonomicznym rolę kanalizacji burzowej pełni instalacja do zbierania wody opadowej, tzw. deszczówki, dla zabezpieczenia przed zbyt dużą ilością opadów zbiornik na deszczówkę powinien mieć przelew połączony z rozsączeniem lub w przypadku większych budynków z dodatkowym podziemnym zbiornikiem retencyjnym.

[edytuj] Energia elektryczna

Ponieważ energia elektryczna jest kosztowna, pierwszym krokiem do jej oszczędzania powinno być dopasowanie stylu życia i projektu domu w celu zmniejszenia zapotrzebowania na energię. Oświetlenie fluorescencyjne (świetlówki), komputery przenośne i gazowe chłodziarki absorpcyjne pozwalają oszczędzać energię elektryczną a więc i pieniądze.

Ogniwa słoneczne (fotowoltaiczne) zainstalowane na dachu (wbudowane w dach) mogą być źródłem energii elektrycznej. Żywotność nowoczesnych ogniw słonecznych wynosi około 40 lat, dzięki czemu w wielu obszarach ziemi mogą one być dobrą inwestycją.

Na wielu obszarach o niewielkim nasłonecznieniu przez większość czasu wieją silne wiatry. Do produkcji energii elektrycznej typowy dom autonomiczny potrzebuje jedynie niewielkiej turbiny wiatrowej o wirniku średnicy 5 m lub mniejszej. Taka turbina, zamontowana na wieży wysokości 30 m, może we współpracy z ogniwami słonecznymi zaspokoić zapotrzebowanie na energię elektryczną w pochmurne dni. Dostępne w handlu turbiny posiadają samoustawne łopaty wirnika, proste generatory prądu zmiennego i szczelną obudowę, co zapewnia bezawaryjną pracę przez wiele lat.

Największą zaletą energetyki wiatrowej jest niższy jednostkowy nakład inwestycyjny w przeliczeniu na kilowat mocy dla dużych turbin niż w przypadku ogniw fotowoltaicznych. Nie wszędzie jednak wiatr osiąga prędkości wystarczające do napędzania turbin.

W okresie niskiego zapotrzebowania na moc elektryczną (np. w nocy) nadmiar energii może być magazynowany w bateriach akumulatorów. Niestety, akumulatory wymagają wymiany co kilka lat z powodu stopniowego ich zużywania się. Na wielu terenach możliwe jest uniknięcie zakupu akumulatorów przez podłączenie budynku do sieci elektroenergetycznej co pozwoli na sprzedawanie nadwyżek energii do sieci. Taki budynek będzie mniej autonomiczny ale tańszy, wymagający mniej poświęceń ze strony mieszkańców. Jednocześnie przy sprzedaży nadprodukcji energii do sieci nie ma strat związanych ze sprawnością akumulatorów, co pozwala na oszczędzenie większej ilości paliw kopalnych.

Na obszarach, które nie mają dostępu do sieci elektroenergetycznej, pojemność baterii akumulatorów może zostać zmniejszona gdy w układzie zainstalowany jest agregat prądotwórczy do doładowywania akumulatorów w okresie niewystarczającej podaży energii elektrycznej z turbiny wiatrowej i ogniw fotowoltaicznych. Generatory takie mogą być zasilane benzyną, olejem napędowym, większe urządzenia również gazem ziemnym. Godzina ładowania akumulatorów zazwyczaj wystarcza na cały dzień korzystania z energii.

W przyszłości być może będzie możliwe magazynowanie energii w wirującym w próżni kole zamachowym (o ile opracowane zostaną łożyska bezkontaktowe) albo poprzez produkcję metodą elektrolizy wodoru i tlenu, które następnie mogą być spalane w ogniwie paliwowym.

[edytuj] Ogrzewanie

Schemat ogrzewania pasywnego z użyciem ściany Trombe’a

Pasywne ogrzewanie słoneczne jest wystarczające do ogrzania większości budynków, nawet w najzimniejszym klimacie.

Nowoczesne okna, z przestrzeniami między szybami wypełnionymi kryptonem lub argonem pozwalają na ogrzewanie pomieszczeń przez słońce i są jednocześnie równie wytrzymałe jak normalne. Konieczne jest by okna wychodziły na stronę nasłonecznioną (w Polsce na południe), budynek musi mieć też dużą pojemność cieplną, co pozwoli na utrzymanie odpowiednio wysokiej temperatury w ciągu nocy.

Pokrycie domu (dachu i ścian) warstwą ziemi (darnią) i uwzględnienie drzew i krzewów w projekcie zagospodarowania działki wokół domu autonomicznego pozwala na ograniczenie strat ciepła do otoczenia. Również wkopanie domu w grunt pozwala na oszczędności energii do celów grzewczych. Dwa metry pod ziemią w Polsce temperatura nie spada nigdy poniżej 0 °C.

Dom Autonomiczny w USA

Drzewa i krzewy ograniczają omywanie budynku przez wiatr i turbulencje wokół jego bryły , co powoduje zmniejszenie ilości ciepła odbieranego przez przepływające powietrze ze ścian i dachu (zmniejsza się podciśnienie przy ścianach zawietrznych oraz przy osłonie z krzewów zmniejsza się konwekcja). Opływowe budynki o łagodnych kształtach tracą mniej ciepła. Przykładem zastosowania osłon z ziemi na ścianach i dachach domów mogą być tradycyjne domy islandzkie, gdzie od setek lat stosowana jest obsypka z ziemi zmniejszająca wpływ wiejących ze znaczną siłą lodowatych wiatrów.

Historyczne zastosowanie ziemi do osłony przed wiatrem w tradycyjnym domu Islandzkim

Mały dodatkowy grzejnik może znacznie zmniejszyć potrzebną pojemność cieplną budynku i wpływ na styl życia domowników. Popularnym sposobem ogrzewania w wysoce energooszczędnych domach jest centralne ogrzewanie z Grzejnikami i kotłem. W nowoczesnych domach autonomicznych stosuje się odzysk ciepła ze spalin z turbiny gazowej, silnika stirlinga lub silnika spalinowego.

Budynki, które mają być odporne na przerwy w dostawie mediów z zewnątrz wyposażone są w kocioł, kominek i kuchnię na drewno, olej opałowy albo gaz płynny. Paliwo dla tego urządzenia jest magazynowane przy domu.

Elektryczne grzejniki i kuchenki dostarczają ciepło wolne od zanieczyszczeń w miejscu użycia, ale zużywają olbrzymie ilości drogiej energii elektrycznej. Jeśli wystarczająca ilość energii elektrycznej jest dostarczana przez ogniwa słoneczne, turbinę wiatrową lub z innych źródeł, wtedy ogrzewanie elektryczne może być warte rozważenia.

[edytuj] Ciepła woda użytkowa

Podgrzewanie wody użytkowej przy użyciu kolektorów słonecznych jest coraz bardziej popularne, bo oszczędza 70% energii którą w tradycyjnej instalacji zużywamy do podgrzania wody. Jednocześnie ta oszczędność może być jeszcze zwiększona, jeśliby wprowadzić małe zmiany w stylu życia mieszkańców domu, takie jak np. kąpanie się, robienie prania i zmywania naczyń w dni słoneczne. Można również doprowadzić ciepłą wodę z kolektora słonecznego do zmywarki, czy pralki, o ile są one do tego dostosowane ( przy zmywarkach z funkcją aqua stop możliwe jest doprowadzenie wody o temperaturze do 60 stopni celsjusza ), dzięki czemu urządzenia te nie potrzebują pobierać znacznych ilości prądu celem podgrzania wody.

Najważniejszym elementem instalacji do produkcji ciepłej wody użytkowej ogrzewanej słońcem jest dobrze zaizolowany zbiornik wody. Niektóre z bardziej zaawansowanych technologicznie systemów wyposażone są w zbiornik izolowany próżniowo (jak termos). Zbiornik jest napełniany gorącą wodą podgrzaną w czasie słonecznych dni a wykorzystywaną później. W odróżnieniu od zwykłego zbiornika na ciepłą wodę użytkową, jest on napełniany tylko gdy jest dość słońca by ogrzać nim wodę.

Dobre zaizolowanie zbiornika umożliwia zastosowanie mniejszych, tańszych kolektorów, często zbudowanych w oparciu o nowocześniejszą technologię, np. próżniowych.

W praktyce systemy do produkcji ciepłej wody użytkowej łączą ogrzewanie energią słoneczną z kotłem, włączanym przez termostat, ewentualnie kominkiem z płaszczem wodnym sterowanym sterownikiem solarnym włączającym obieg gdy woda na płaszczu jest cieplejsza niż w zbiorniku buforowym. Taka integracja kotła i panela słonecznego umożliwia dostęp do nieograniczonej ilości gorącej wody. Taki układ dwóch źródeł ciepła pozwala na oszczędzenie 50-75% paliwa, które byłoby użyte w instalacji bez kolektora słonecznego. Dwa źródła ciepła czynią też instalację bardziej niezawodną.

Ale czy jakikolwiek budynek uzależniony od energii z paliw kopalnych może być określany mianem autonomicznego? Gaz ziemny może zostać zastąpiony przez biogaz pochodzący z rozkładu ludzkich odchodów i organicznych kuchennych odpadów. Kogenerator zasilany olejem roślinnym lub gazem drzewnym może produkować energię elektryczną i ciepło z drewna czy roślin oleistych produkowanych na miejscu.

[edytuj] Chłodzenie i klimatyzacja

Najprostszym sposobem chłodzenia budynku autonomicznego jest przepuszczenie powietrza wentylacyjnego wchodzącego do budynku przez gruntowy wymiennik ciepła, co przy dobrze zaizolowanym budynku ruguje potrzebę instalowania instalacji klimatyzacyjnej.

Wkopanie budynku w głąb ziemi czy zapewnienie mu dużej pojemności cieplnej znacznie zmniejszają konieczność chłodzenia pomieszczeń latem.

Skuteczne są również mniej drastyczne zmiany w konstrukcjach domów. Można okna zacienić latem. Dachy mogą zostać wydłużone poza krawędź ścian tak aby zacieniać okna i ściany latem kiedy słońce jest wysoko, co również zmniejsza koszty klimatyzacji.

Inną metodą na obniżanie temperatury budynku jest jego chłodzenie w ciągu nocy. Chłód ze ścian i powietrza jest następnie oddawany w ciągu dnia.

Do użytku wchodzą powoli absorpcyjne chłodziarki i klimatyzatory, wykorzystujące odpadowe ciepło z silników spalinowych, kotłów wodnych czy kolektorów słonecznych. Zimna woda lub czynnik chłodniczy z chłodziarki może być używany do schładzania powietrza zasysanego z zewnątrz lub do schładzania powietrza wewnątrz pomieszczeń.

W nowoczesnych budynkach biurowych i handlowych popularne stają się instalacje kogeneracyjne, składające się z małych turbin gazowych lub silników spalinowych napędzanych gazem ziemnym, służących do produkcji energii elektrycznej. Ciepło odpadowe ze spalin jest wtedy wykorzystywane do napędzania chłodziarek absorpcyjnych lub podgrzewania wody grzewczej i użytkowej.

Równie dobry efekt chłodzenie powietrza można uzyskać w wielostopniowej chłodziarce wykorzystującej zjawisko parowania. Do strumienia powietrza rozpylany jest roztwór soli, który absorbuje wodę z powietrza. Następnie rozpylany jest strumień wody - woda parując odbiera ciepło z powietrza. Ostatnim etapem jest ponowne osuszenie powietrza rozpyleniem roztworu soli. Roztwór soli musi być regenerowany (utrzymywany w odpowiednim stężeniu), co można zrobić tanio w prostych destylarkach słonecznych. Takie urządzenia mogą obniżyć temperaturę powietrza aż o ponad 25 °C.

W przypadku dostępu do większej ilości energii elektrycznej, obniżanie temperatury może być wykonywane przez klasyczną sprężarkową klimatyzację czy pompę ciepła.

[edytuj] Żywność

Produkcja żywności w wielu historycznych próbach osiągnięcia autonomii miała olbrzymie znaczenie. Intensywna produkcja żywności w ogrodzie może zapewnić żywność dla osoby dorosłej z zaledwie 15 metrów kwadratowych gruntu. Do metod intensywnej ale niewymagającej dużych nakładów pracy uprawy roli należą rolnictwo hydroponiczne i wielopoziomowe.

[edytuj] Zobacz teżdom pasywnytoaleta kompostującapasywne ogrzewanie słonecznegruntowy wymiennik ciepłaszara wodakolektor słonecznyrekuperator[edytuj] Źródłahttp://www.oasisdesign.net/http://www.water.nsw.gov.au/Urban-Water/Recycling-water/Greywater/default.aspxEnergy in Architecture, © European Communities 1992 The European Passive Solar Handbook Edited by John R. Goulding, J. Owen Lewis, Theo C. Steemers Published by Batsford 1992, Reprinted 1993 ISBN 0-7134-6918-8

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Plan domu greckiego

Dom grecki – styl domu budowanego w starożytnej Grecji.

[edytuj] Zmiany stylu

W czasach archaicznych (X – VI w. p.n.e.) rolę pierwszych domów pełniły szałasy wzniesione na planie koła. Z nich wykształciły się drewniane domy dla ubogiej ludności i domy kamienne dla ludzi zamożnych. Budynki drewniane miały izbę pełniącą funkcję mieszkalną, pośrodku niej paliło się ognisko a światło przechodziło przez otwór wejściowy.

Budynki kamienne, wykształcone z megaronu w okresie mykeńskim miały rzut w kształcie prostokąta. Składały się z trzech części: dziedzińca wewnętrznego (na którym skupiało się życie rodzinne), otoczonego magazynami, pomieszczeniami dla niewolników, pokoju dla mężczyzn w kształcie andronu i pokojów dla kobiet gyneceum.

W V–IV w p.n.e. pojawiły się domy murowane z cegieł na kamiennej podmurówce, czasem piętrowe. Domy, o zwartej budowie, miały jedno wejście prowadzące na dziedziniec z portykiem. Z dziedzińca prowadziły wejścia do: pokoju rodzinnego (oikos), andronu (izby mężczyzn), gyneceum i sypialni. W budynkach piętrowych sypialnie często lokowano na piętrze. Podłogi wykładano mozaikami lub gliną (w zależności od zasobów finansowych właściciela), ściany zdobiono malowidłami. W bogatszych domach, w oknach wstawiano szyby z miki lub szkła.

Ten typ budownictwa przetrwał do czasów hellenizmu wzbogacany np. ilością budowanych pokoi, wystrojem itp. Dziedziniec wewnętrzny zastąpiono perystylem z basenem, dobudowano eksedrę.

[edytuj] Zobacz teżdom rzymskidom egipski

Ten artykuł dotyczy materiału budowlanego. Zobacz też: inne znaczenia terminu cegła.

Cegła - opis powierzchni

Sztapel cegieł

Cegła - materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (→strop Kleina).

1 Historia2 Wymiary3 Charakterystyka4 Rodzaje cegieł5 Zobacz też6 Bibliografia//[edytuj] Historia

Cegła jest jednym z najpopularniejszych materiałów stosowanych w budownictwie od czasów starożytnych. W kulturach starożytnego Wschodu znana już od V tysiąclecia p.n.e. Stosowana początkowo jako suszona na słońcu, wypalana z gliny pojawiła się w IV w.p.n.e., a silikatowa (wapienno-piaskowa) w XIX wieku.

Od czasów babilońskich wytłaczano w cegłach napisy i stemple - znaki wytwórcy. Oznaczanie cegieł utrzymywało się w średniowieczu, renesansie i trwa do naszych czasów.

[edytuj] Wymiarycegła romańska - przeciętne wymiary 26-28 X 12-13 X 8-9 cmcegła gotycka - 28-30 X 13-14 X 8,5-9 cmwspółczesna polska- 25 X 12 X 6,5 cm (stosowana przed wojną w Polsce : 27 X 13 X 6 cm)[edytuj] Charakterystyka

Stempel na cegle użytej do budowy Fortu Winiary

Cegły produkuje się o różnych wymiarach, w których stosunek grubości do szerokości i długości wynosi najczęściej 1 : 2 : 4 (z uwzględnieniem grubości spoin). Najmniejsza powierzchnia prostopadłościanu nazywana jest główką, wąska, długa powierzchnia to wozówka, największa to podstawa. Wcześniej cegły miały również kształt sześcianu.

Wytrzymałość mechaniczną cegieł określa za pomocą klasy, np. klasa 15 oznacza wyrób o wytrzymałości na ściskanie 15 MPa.

[edytuj] Rodzaje cegiełcegła surowacegła ceramicznacegła wapienno-piaskowacegła szamotowacegła magnezytowacegła żużlowa[edytuj] Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Cegła

Zobacz hasło cegła w Wikisłowniku

cegła adobecegła szklanawątek (architektura)cegielniaprzegląd zagadnień z zakresu architektury,ceramika (budownictwo),szamot[edytuj] BibliografiaSłownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1969. 

Luksfery

Ściana wykonana z luksferów

Luksfer - kształtka budowlana wykonana ze szkła, służąca do wypełniania konstrukcji ściennych lub stropowych. Może być wykonana ze szkła przezroczystego lub barwionego, o powierzchni gładkiej lub wzorzystej. Posiada znaczną przepuszczalność światła, sięgającą ponad 60%.

Luksfery muruje się, podobnie jak cegły, bloczki czy pustaki, specjalną zaprawą, która posiada właściwości elastyczne (zwykła może powodować pękanie luksferów). Grubość spoiny wynosi ok. 10 mm. Zaleca się murowanie ścianek z kształtek szklanych w sztywnej ramie (np. z ceowników stalowych) z zachowaniem szczeliny ok. 20 mm pomiędzy ramą, a kształtkami. Szczelinę należy wypełnić materiałem ściśliwym (np. wełną mineralną), umożliwiając “pracę” elementu (szkło i metal mają różną rozszerzalność termiczną).

[edytuj] Zastosowanieścianki działowe lub stropy we wnętrzach z niedostatecznym oświetleniem światłem dziennymozdobne ścianki działowe

Często są stosowane jako uzupełnienie powierzchni otworu drzwiowego.

Gotowe okna z luksferów.[edytuj] Wady i zaletyWady: zła izolacja termiczna.Zalety: możliwość przybliżenia się do granicy działki poniżej 4 m, dają więcej światła, są ekologicznie, tańsze od typowych okien antywłamaniowych.

Produkcja luksferów odbywa się metodą prasowania.

Ze względu na kształt powierzchni czołowej, poszczególne rodzaje luksferów mają swoje nazwy: kwadralit dla kwadratu oraz rotalit dla koła. Boczne powierzchnie luksferów są prostopadłe do powierzchni czołowych.

[edytuj] Zobacz teżbudownictwoceramika (budownictwo)podstawowe materiały budowlanepustak szklany

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Luksfery

Cegła ceramiczna – materiał budowlany otrzymywany z glin ilastych, morenowych, wstęgowych, łupków, mułków oraz lessów. Surowcami pomocniczymi przy produkcji ceramiki budowlanej są piasek kwarcowy, złom suszarniowy. Podstawowym składnikiem jest kaolin (Al2O3·2SiO2·2H2O). Całość surowców poddaje się rozdrobnieniu i wymieszaniu z wodą na jednolitą masę, formowaniu wyrobów (na tym etapie otrzymujemy surowe wyroby, czyli tzw. surówkę), suszeniu ich i wypalaniu w temperaturze od 850°C do 1000°C. Podczas rozdrabniania należy usunąć lub unieszkodliwić zanieczyszczenia: margiel, sole rozpuszczone w glinach (najczęściej siarczany sodu, magnezu, wapnia), oraz zanieczyszczenia mechaniczne). Najbardziej niebezpieczny jest margiel, który występuje w postaci grudek w glinie i powoduje rozsadzanie gotowych wyrobów przy ich kontakcie z wodą. (Margiel to węglan wapnia z domieszką cząstek ilastych, w kontakcie z wodą powiększa swoją objętość nawet 3,5 krotnie, co powoduje naprężenia w gotowych wyrobach). Inne zanieczyszczenia to różnego rodzaju sole rozpuszczone w surowcach – powodują one powstanie nalotów, wykwitów itp. w miejscu ich krystalizacji.

Cegłę ceramiczną produkowano przez wieki ręcznie (tzw. palcówka, nazwa pochodzi od odciśniętych palców podczas formowania), proces mechanizacji produkcji rozpoczął się ok. 150 lat temu. Mechanizacja dotyczy całego cyklu produkcji. Gotowe wyroby można podzielić ze względu na ich cechy geometryczne, stopień wypalenia (niedopałkę, wiśniówkę, zendrówkę, kopciałkę) i użyte surowce (oprócz cegieł zwykłych są cegły klinkierowe, szamotowe).

W zależności od sposobu wykończenia powierzchni bocznych cegły podzielone są na dwie grupy wyrobów, które są oznaczone literami:

Z – zwykłeL – licowe

Wszystkie cegły i pustaki ceramiczne produkowane są w podziale na klasy, które określają wytrzymałość mechaniczną wyrobu. W Polsce produkowane są wyroby w klasach (liczba odpowiada wytrzymałości na ściskanie wyrażonej w MPa:

dla grupy Z – 3,5; 5; 7,5; 10; 15; 20 i 25dla grupy L – 10; 15; 20; 25

Produkowane w Polsce cegły, w zależności od sposobu wykonania ewentualnych drążeń podzielone są na następujące typy, które oznacza się literami:

B – bez otworówP – pełne, dopuszczalne są drążenia w podstawie, ale o łącznej powierzchni nie przekraczającej 10% powierzchni podstawy i maksymalnej powierzchni otworu 2,0 cm²D – drążone, z otworami o łącznej powierzchni powyżej 10% i nie więcej niż 40% powierzchni podstawy; powierzchnia pojedynczego otworu nie większa niż 6,0 cm²S – szczelinowe, z otworami o łącznej powierzchni jak dla cegieł typu D, szczeliny o szerokości do 15 mm

Gęstość produkowanych cegieł, w zależności od typu, waha się w granicach:

dla cegieł pełnych i bez otworów – od 1,0 do 2,0 kg/dm³dla cegieł drążonych i szczelinowych – od 0,6 do 1,6 kg/dm³

Istotnymi cechami wyrobów jest ich nasiąkliwość i mrozoodporność. Cechy te mają szczególne znaczenie dla wyrobów narażonych na bezpośrednie działanie czynników atmosferycznych.

Rodzaje cegieł (wymienione rodzaje i wymiary odpowiadają wyrobom produkowanym tradycyjnie w Polsce, w ostatnich latach niektóre firmy produkują lub importują wyroby o innych wymiarach. Nie zmienia to w zasadniczy sposób poniższego podziału):

cegła zwykła pełna – typu B lub P, obecnie produkowane w Polsce cegły mają najczęściej wymiar (h x b x l) =6,5 x 12,0 x 25,0 cm. Produkowane są także cegły o wysokości odpowiadającej wielokrotności pojedynczej cegły z dodatkiem na spoiny poziome, czyli h= 14 i 22 cm. Cegły stosowane w okresach wcześniejszych (np. w gotyku) miały inne, większe wymiary.cegła dziurawka – o wymiarach jak cegła pełna (6,5 x 12,0 x 25,0), lecz z otworami przelotowymi (prostokątnymi, owalnymi, okrągłymi) biegnącymi wzdłuż główki (G – główkowe) lub wozówki (W – wozówkowe). Najczęściej spotykana cegła dziurawka ma dwa otwory wzdłuż wozówki. Produkowane są cegły o dwóch lub trzech otworach wzdłuż wozówki i pięciu lub sześciu otworach wzdłuż główki. Cegły dziurawki produkowane są w klasach 3,5; 5; 7,5.cegła sitówka – o dużej liczbie (60 do ponad 100) małych, najczęściej kwadratowych otworów, prostopadłych do podstawy cegły). Spotykane są cegły w trzech wymiarach, które różnią się wysokością: 6,5 cm; 10,2 cm; 14,0 cm przy zachowaniu długości i szerokości: 12,0 x 25,0 cmcegła kratówka – cegłą typu D o rombowych otworach prostopadłych do podstawy, produkowana w czterech wymiarach: K-1 – 6,5 x 12,0 x 25,0 cm; K-2 – 14,0 x 12,0 x 25,0 cm; K-2,5 – 18,8 x 12,0 x 25,0 cm; K-3 – 22,0 x 12,0 x 25,0 cm.cegły modularne o wymiarach dostosowanych do modułu budowlanego = 10,0 cm, produkowane są w czterech typach (B, P, D, S), jako pełne, drążone i szczelinowe i różnych wymiarach (l x b x h):l = 18,8; 23,8; 28,8 cmb = 8,8 cm dla wszystkich typów i dodatkowo 12,0 cm dla typu D i Sh = 10,4; 13,8 18,8; 22,0 cmcegły poryzowane cechują się mniejszą gęstością i przewodnością cieplną osiągniętą przez dodatek do gliny środków powodujących zwiększenie porowatości wyrobu. Maksymalna gęstość wyrobów wynosi 1,2 kg/dm³. Cegły produkowane są jako pełne lub drążone o wymiarach:podstawowych 25,0 x 12,0 x 6,5 i dodatkowo h = 14 cm i 22 cm przy zachowaniu wymiarów podstawymodularnych, o długości l do 30,0 cm, szerokości do 10,0 i wysokości h do 22 (wymiar cegieł uwzględnia dodatek na spoiny).cegła kominówka – o kształcie klina różnej długości, będącego wycinkiem pierścienia kołowegocegła klinkierowa – produkowana jako pełna lub z otworami o różnej kolorystyce i różnym wykończeniu powierzchni bocznych. Podstawowe wymiary cegieł l x b x h = 25,0 x 12,0 x 6,5; 14,0; 22,0 cm. Klasa cegieł: 30, 35, 45, 60. Cegły klinkierowe stosowane są w budownictwie do murowania ścian i ich licowania.cegła klinkierowa drogowa stosowana do wykonywania nawierzchni drogowych. Cegła produkowana jest w kilku wymiarach (długość 20,0 22,0, 24,0; 25,0 cm; szerokość 5,2; 6,5; 8,0; 10,0 cm, wysokość 10,0; 11,8 cm) i klasach (35, 50, 65, 80 i 100)cegła kanalizacyjna – stosowana do wykonywania murowanych przewodów kanalizacyjnych, produkowana jako prosta (P) o wymiarach 6,5 x 12,0 x 25,0 cm lub w kształcie klina (K) o wymiarach: 6,5/6,0 x 12,0 x 25,0; 6,5/5,5 x 12,0 x 25,0; 6,5/5,0 x 12,0 x 25,0; 6,5/4,5 x 12,0 x 25,0. Produkowane są cegły w klasach: 15, 20 i 25 (cegły P i K) oraz (tylko cegły K) w klasie 10.cegła licówka – o różnym wykończeniu powierzchni, stosowana do licowania ścian.[edytuj] Zobacz teżcegielniapustak ściennypustak stropowypodstawowe materiały budowlane